algemeen |
informatie: |
praktijk: |
vermeerdering |
Azalea's |
eigen kruisingen |
|
rhodo-info |
||||||
![]() |
Rhodoland |
![]() |
Het woord Rhododendron komt eigenlijk uit het Grieks en is samengesteld uit de 2 woorden 'Rhodo' = roos en 'dendron' = boom. Ze behoren dus to het geslacht Rhododendron, waaronder ook de azalea's vallen. En dit geslacht valt binnen de familie der Ericaceeën, waartoe ook de heidesoorten Calluna en Erica, maar ook de Gaultheria's en Vacciniums behoren. Een uitgebreide familie dus, waarbij het geslacht Rhododendron ongeveer 1.000, jazeker, duizend wilde soorten oftewel species telt. De meeste soorten komen voor in oostelijk Azië, China en Japan, maar ook de Kaukasus en Klein-Azië. Dan zijn er ook nog enkele species in Noord-Amerika, zoals de R. catawbiense of de R. macrophyllum en een aantal bladverliezende soorten, zoals de R. viscosum of R. arborescens, die overigens heerlijk geuren. Ook in Europa komen zelfs enkele soorten voor, zoals het Alpenroosje, de R. ferrugineum. |
|
De rhododendrons, die wij in onze tuinen aantreffen zijn meest hybriden, die sinds eind 18de eeuw gekruist zijn vanuit de oorspronkelijke soorten. Dit kruisen is vooral in Europa, met name eerst in Engeland, iets later ook o.a. in Duitsland, Nederland en België gebeurd. Vooral enkele Engelse plantenjagers, zoals Fortune en Ward brachten veel species uit China en Japan naar Europa en begonnen ermee te kruisen. Later ook in Amerika, waar ook nu vele enthousiaste kruisers ieder jaar weer de fraaiste kruisingen in de handel brengen. En vergeet daarbij ook niet de Japanse en bladverliezende azaleas. Azalea's zijn ook Rhododendrons, maar het woordgebruik is zo ingeburgerd, dat we eraan vast houden. Inmiddels zijn er naar (voorzichtige) schatting enkele tienduizenden (!) benaamde hybriden geïntroduceerd, waarvan verreweg de meeste niet meer in de handel zijn. Gelukkig maar, want het is nu al niet meer te overzien. En ik doe daar ook nog -bescheiden- aan mee, met -naar ik hoop- enkele fraaie nieuwigheden in de komende jaren. |
|
Indeling
Hoewel men wetenschappelijk het geslacht Rhododendron in Species en subspecies indeelt - waarover men nog steeds van mening verschilt - kan men het voor het gemak in 4 hoofdgroepen indelen, die U hieronder met enkele verduidelijkende foto's ziet staan:
Grootbladige Rhododendrons:
![]() |
![]() |
![]() |
Dat deze grootbladige soorten meestal ook grote bloemen hebben, is wel duidelijk. Deze soorten noemen we ook wel 'elepidoot' wat 'zonder schubjes' betekent. Er zijn zelfs wilde soorten, species, met bladeren van wel 90 cm maximaal, zoals de R. macabeanum of de R. sinogrande. Deze soorten doen het goed in Schotland, dus in een vrij zacht klimaat. Sommige soorten hebben ook een soort vilt onderop het blad, het zogenaamde 'indumentum'. Dit dient om vochtverlies bij kou of zon tegen te gaan. Grootbladige rhodo's hebben geen schubjes aan de onderkant van het blad. Dit hebben de kleinbladige soorten.
Kleinbladige Rhododendrons:
![]() |
![]() |
![]() |
De kleinbladige soorten noemen we ook wel 'lepidoot' en dat betekent dat ze kleine schubjes aan de onderkant van het blad hebben. Bij wrijven ruiken deze schubjes vaak aromatisch. Als je door een kas loop met R. concinnum, dan ruik je door aanraking een 'heerlijk parfuum'. Ook de bloemen zijn doorgaans (veel) kleiner dan de grootbladige soorten. Vele species hebben lila tot blauwe bloemen en daarom noemen we ze ook wel de 'blauwtjes', al zijn er ook wel met gele, lila en roze bloemen. Sommige species hebben variabele kleuren, zoals de R. augustinii van bijna blauw tot lila, roze en zo goed als wit. Hoewel veel lepidote soorten klein zijn, soms zelfs kruipen, zoals R. keiskei var. cordifolia, zijn er ook wel die vrij hoog groeien, zoals de genoemde R. augustinii en R. concinnum. Ik heb zelfs een fraaie, vrij bijzondere R. cinnabarinum Var.blandfordiiflorum die al zeker 2 meter hoog is en bloeit met fraaie oranjegele trompetachtige bloemen.
Japanse Azalea's
![]() |
![]() |
![]() |
Van Japanse azalea's zijn er inmiddels ook al enkele duizenden en er komen jaarlijks nog nieuwe bij. Ze zijn kleinbladig, van 1 tot hooguit 5 cm en verliezen in de herfst\winter de meeste blaadjes die in het voorjaar gevormd zijn. De blaadjes die in de zomer gevormd zijn blijven bij niet al te strenge vorst aan de plant. Hoe strenger het vriest, des te meer blaadjes afvallen. Ik heb ze in Amerika gezien met alleen aan de uiteinden van de takjes enkele blaadjes. Hoe zachter het weer bij ons, hoe meer blaadjes er aan blijven. Sommige hybriden krijgen in de herfst\winter fraai brons - tot mahoniebruinrood blad, dat erg mooi is als er iets sneeuw ligt!! Sommige soorten hebben fraaie glanzende donkergroene blaadjes, zoals 'Haru no Sono' een Satsuki azalea. In Japan speciaal gekruist om bloemen met variabele kleuren te krijgen. Helaas zijn er (nog) geen gele of echt oranje bloemen. Daar wordt aan gewerkt........
Bladverliezende Azalea's:
![]() |
![]() |
![]() |
Bladverliezende
azalea's verliezen in de herfst hun blad en zijn in de winter dus kaal, alhoewel
sommige mooie bloemknoppen hebben. In de afgelopen 2 eeuwen hebben veel
kruisers, in het begin vooral Belgen, uit de oorspronkelijke soorten de mooiste
nieuwe hybriden gekweekt, waarvan een aantal met dubbele en\of geurende bloemen.
Vele planten hebben in de herfst een fraaie herfstkleur van bijna rood tot
bronsrood en geel. Ze hebben wat de bloemkleur betreft de rijkst
kleurschakering, ook helder zuiver geel en echt oranje, soms ook met vlek. Omdat
ze in de winter kaal zijn, hebben ze ook minder last van vorst. Velen zijn zeer
winterhard, soms wel tot - 35 tot -40 C.
copyright © 2002-2020 | all rights reserved |